Donderdag 08 januari 2015

Minke Booij: ik wil niet zomaar een werknemer zijn

Minke Booij is een schoolvoorbeeld van hoe je als topsporter op basis van je eigen kracht en competenties ook het beste uit je maatschappelijke carrière kunt halen. Werkenindesport.nl sprak met haar over haar loopbaan en de keuzes die ze daarin maakt. “Ik wil niet zomaar een werknemer zijn”, zegt Minke, “maar het komt niet aanwaaien. Ik heb steeds opnieuw de keuze gemaakt er voor te gaan, mijn hand uitgestoken om hulp te krijgen.”

Wilde voor elke stap gaan

Minke is voormalig captain van het Nederlands damesteam hockey en heeft op alle grote toernooien goud (en nog vele andere medailles) gewonnen. We hebben het dan over EK, WK, Champions Trophy en Olympische Spelen. Het hockeyen zit haar dan ook in het bloed: “Ik kom uit een hockeyfamilie”, beaamt Minke, “mijn ouders en mijn broer hockeyden, dus het was logisch dat ik er ook vanaf mijn zevende mee begon. Ik was meteen fanatiek en wilde altijd winnen. Daar werd het verschil tussen mij en de anderen in het team al duidelijk, meteen vanaf die eerste wedstrijd. Ik was motorisch en fysiek sterk, snel, maar vooral ambitieus, ik wilde de beste zijn. Ik stond altijd in de eerste teams. Dat ging natuurlijk stap voor stap, maar ik wilde voor elke stap gáán, me profileren. Dat viel op, dus ik werd ook altijd geselecteerd.”
“Het ging zo tot mijn 18e heel soepel. Daarna werd het moeilijker. Je gaat op jezelf wonen, wordt zelfstandiger, en toen kreeg ik wel een aantal keer de deksel op mijn neus. Ik ben toch elke keer weer terug gekomen, wilde er weer voor gaan. Dat was telkens opnieuw een bewuste keuze.”

Zelf moment van stoppen kunnen kiezen

Een topsportcarrière eindigt doorgaans op relatief jonge leeftijd. Het is dus goed om je al in die tijd voor te bereiden op wat je daarna zou willen en kunnen doen. Minke was zich daar ook bewust van: “Ik heb naast mijn topsport een studie gevolgd en ben me maatschappelijk blijven ontwikkelen. Dat kon in de begintijd ook makkelijk, tophockey deed je ‘erbij’. Sinds 2000 is dat anders en slokt het veel meer van je tijd op, en tegenwoordig is het helemaal moeilijk. Toch adviseer ik anderen er altijd over na te denken: wat je interesseert en hoe je je kunt profileren. Zorg ervoor dat je een back up plan hebt, je kunt bijvoorbeeld geblesseerd raken. Ik ben heel blij dat ik zelf mijn moment heb kunnen kiezen om te stoppen, ik ben nooit financieel afhankelijk van de sport geweest. Mijn drijfveer was nooit financieel gewin, maar puur intrinsieke motivatie. Hockey heeft voor mij nooit als werk gevoeld en dat vond ik heel prettig. Stoppen was uiteindelijk wel een bevrijding. Ik wilde nog een laatste keer naar de Olympische Spelen, en dat pakte fantastisch uit.”

Competenties

Als topsporter sta je er wellicht niet direct bij stil welke eigenschappen en competenties je bezit die je in je maatschappelijke carrière een streepje voor geven. Voor Minke wordt inmiddels duidelijker welke competenties ze door de topsport heeft ontwikkeld. “Je discipline is een belangrijke kracht, je focus, het vastbijten in iets. Ik stel doelen, prioriteiten, ambities en ga daar vervolgens ook voor. Ik geloof echt dat als je iets heel graag wilt dat je het dan ook kunt bereiken. Die instelling onderscheidt mij soms van anderen. Samenwerken is ook een belangrijke competentie die ik heb ontwikkeld: ik wil niet alleen het beste uit mezelf, maar ook uit anderen halen. Ik werk wel graag met mensen die doen wat ze zeggen, die hun afspraken nakomen.”

Trots op gemaakte keuzes

Terugkijkend op haar carrière tot nu toe is Minke het meest trots op de keuzes die ze heeft durven maken. “Ik heb er in het hockey alles uit gehaald wat er in zat. Het was soms pittig, en niet altijd leuk, maar ik heb toch het lef gehad. Ik ben ook voor bepaalde selecties afgevallen, maar heb altijd zelfvertrouwen gehad dat ik het kon, heb het zelf gedaan, heb keuzes gemaakt, mensen benaderd om waar nodig hulp te vragen. Want dat is soms ook nodig: hulp vragen. Je moet je kwetsbaar op kunnen stellen. Ik heb steeds kritisch naar mezelf moeten kijken: wat heb ik nodig? Ik ben ook trots op de banden die ik daardoor met mensen heb opgebouwd.”

Het wordt steeds duidelijker

Momenteel onderhoudt Minke als ‘Manager Sport & PR’ bij De Lotto onder andere contact met NOC*NSF en sportbonden. Daarnaast is zij actief als woordvoerster, presentatrice en dagvoorzitter in de sport en bij evenementen. Hoe is die overstap bevallen? “Het was een makkelijke overstap”, antwoordt Minke. “Ik had zin in een ander leven, was klaar met tophockey, het voeldeals een bevrijding. Ik wilde bewust gaan werken, rustiger leven. Na drie jaar merkte ik dat ik me toch weer ergens in vast wilde bijten. Nu wordt het steeds duidelijker. Ik stel mezelf steeds de vraag: Waar kan ik van toegevoegde waarde zijn? Ik wilde als hockeyster niet zomaar een speler zijn, en zo wil ik nu ook niet zomaar een werknemer zijn. Ik wil meerwaarde leveren. Dat moet zich ook weer vormen. Je moet leren van wat je kwaliteiten en interesses zijn, wat je wel en niet moet doen.”

Nog altijd de beste willen zijn

“Nu haal ik evenveel voldoening uit mijn maatschappelijke carrière als uit mijn topsportcarrière. In het begin was dat nog niet het geval. Dan verloor ik mijn interesse. Ik wil nog altijd de beste zijn; het is dan ook nodig om mezelf te blijven ontwikkelen. Wat dat betreft zit ik nu in de goede richting. Communicatie en PR hebben me altijd al geïnteresseerd. Ik heb een studie in die richting gevolgd en het boeit me om iets goed te kunnen vertellen en opschrijven, een boodschap over te brengen waarbij het tegelijkertijd wáár is wat je zegt.”

Maak gebruik van je netwerk als sporter

Ben je topsporter en ben je al aan het nadenken over je maatschappelijke carrière? Dan heeft Minke nog wel wat tips. “Praat vooral met veel mensen, loop eens met iemand mee, bijvoorbeeld bij een sponsor. Als sporter moet je erg gefocust zijn, maar vaak niet 365 dagen per jaar. Zorg ervoor dat je om je heen kijkt op momenten dat het kan. De periode na de Spelen is bijvoorbeeld zo’n moment. Je wordt voor allerlei evenementen uitgenodigd. Ga op die uitnodigingen in. Laat je interviewen, geef eens een presentatie. Blijf het doen, en je wordt er steeds beter in. Ik zag mezelf in het begin ook wel eens terug en dacht; ‘maar dat is helemaal niet de boodschap die ik over wilde brengen’. Het kan ook wat anders zijn natuurlijk: geef clinics, ga aan de slag voor een goed doel. Je gaat wel voelen wat je ligt, wat je leuk vindt. Kijk ook naar andere sporters, dat deden wij ook in ons team: wat doen anderen? Help elkaar. Kijk ook naar mogelijke nevenactiviteiten. Zo ben ik op jonge leeftijd in het bestuur van de business club van Hockeyclub ‘s-Hertogenbosch gaan zitten of nam ik een ambassadeursrol aan, dat soort dingen. Meedenken voor je bond, voor je club. Als sporter heb je zo’n netwerk om je heen, en ze willen je allemaal helpen. Zeker als je er voor open staat. Het kan ook overweldigen en dan moet je weer keuzes maken. Belangrijkste is dat je je openstelt. Als je je hand uitsteekt, pakt iemand die.”

Topsporters weten wat er in de wereld te koop is

Als topsporter kun je op een zeker moment op zoek gaan naar een baan. Het is wellicht niet altijd helder – voor jezelf en voor een werkgever – waar jouw kracht nu eigenlijk ligt. Waarom zou je als topsporter een streepje voor hebben? Minke heeft dat beeld inmiddels wel gevormd: “Het zijn vooral mensen die op jonge leeftijd al dingen hebben meegemaakt: omgaan met druk, spanning, media. Topsporters zijn ook een soort ondernemers van hun eigen carrière. Ze hebben een enorme levenservaring en discipline. In veel functies is vooral weten wat er in de wereld te koop is belangrijk. Goed met mensen om kunnen gaan. Bereid zijn om van mensen om je heen te leren. Dat zijn topsporters. Goed, ze zijn ook wel eens eigenwijs. Maar wel bereid om 100% te geven. Mensen zeggen nogal makkelijk dat ze 100% willen geven, maar is dat ook écht zo? Topsport is meedogenloos, keihard. Je wordt direct afgerekend.”

Er gebeurt veel, maar er mag nog veel meer

Er wordt topsporters al veel ondersteuning geboden om tijdens en na hun topsportcarrière vorm te geven aan de periode die daarna volgt. Minke signaleert dat er veel gebeurt, “maar”, voegt ze toe, “er mag nog veel meer. Aan de ene kant is er van alles en er komt gelukkig steeds meer. Sport is heel anders dan bijvoorbeeld muziek. Een topsportcarrière is eindig. Een conservatorium leidt op tot het vormgeven van je carrière in jouw talent. In de sport is dat anders. Opleidingen voor topsporters zijn vaak nog vrij eenzijdig; commerciële economie of sportmarketing, gericht om iets in de sport te gaan doen. Maar zijn ze daar allemaal wel geschikt voor? Het ligt dan vaak erg aan de leerkrachten en de begeleiders of je slaagt in je vak en of je de juiste keuzes maakt. Als je arts wilt worden is het een heel ander verhaal, dat is niet vanzelfsprekend. Zowel een topsportcarrière als een maatschappelijke carrière komt niet aanwaaien, je moet ook zelf aan de slag.”

Ambities

Welke ambities heeft Minke zelf nog voor de nabije toekomst? “Dat vormt zich steeds meer. Ik wil me vooral specialiseren in communicatie en PR, dat ligt me. En mijn ambitie is dat bedrijven me willen omdat ik de beste ben.”

Fotografie: Tycho's eye